معرفي
CCNP يك مدرك رده بالاي مهندسي شبكه است. افرادي كه صاحب مدرك مذكور شوند قادر خواهند بود شبكه‌هاي بزرگ كامپيوتري كه بين صد تا بيش از پانصد كامپيوتر دارند، را نصب، پيكربندي و عيب‌يابي نمايند. اين نوع شبكه‌ها كه عموماً در كارخانجات صنعتي بزرگ مراكز عظيم تجاري و همچنين سازمان‌هاي بزرگ مستقر هستند، برخلاف شبكه‌هاي محلي كوچك و شبكه‌هاي دفتري، به دليل نوع استفاده، تعداد كاربران زياد و نقشي كه در پيشبرد اهداف نهايي آن سازمان ايفا مي‌كنند، از حساسيت و اهميت حياتي برخوردارند. لذا افرادي كه با كسب مدرك CCNP پا به عرصه پرداختن به اين‌گونه شبكه‌ها مي‌گذارند نسبت به دارندگان مدارك ديگري چون CCNA، اهداف بزرگتر و به دنبال آن مشكلات و دردسرهاي بيشتري را پيش‌رو دارند. در عوض، اين افراد از لحاظ موقعيت شغلي در رده‌هاي بالاتر، از لحاظ حساسيت نقشي كه به عهده دارند داراي مسؤوليت خطيرتر، و از لحاظ درآمد، وضعيتي مطلوبتر از ساير دست‌اندركاران طراحي و نصب شبكه دارند.
به‌طور كلي CCNP مدركي است كه چيزي را جهت دستيابي داوطلب به فناوري روز شبكه‌هاي بزرگ كم نمي‌گذارد. مباحث متعددي كه در اين دوره مطرح مي‌شود به صورت همه جانبه، هر نوع فناوري در زمينه شبكه‌هاي مذكور را مورد بررسي قرار مي‌دهد و در اين راه هر مسأله مهمي مثل امنيت، كيفيت سرويس (QoS)، شبكه‌هاي مجازي (VPN) و تكنولوژي باند‌پهن را به تفصيل مطرح مي‌نمايد.

پيش‌نياز
داوطلبان كسب مدرك CCNP بايد اولين قاعده هرم تحصيلي شركت سيسكو يعني مدرك CCNA را كه مربوط به شبكه‌هاي محلي كوچك مي‌شود گذرانده باشند. به طور كلي و بدون در نظر گرفتن هدف كسب مدرك، اشخاصي كه مايلند در دوره‌هاي آموزشي CCNP شركت نمايند بايد با مفاهيم اساسي و مهمي چون موارد زير آشنايي قبلي داشته باشند:
ISL،Route Redistribution ،IP ،X.25 ،OSPF ،IPX ،DDR ،VLSM ،IGRP ،PSTN ،Frame Relay ،Async Routing ،VLAN ،ISDN ،Apple talk ،Ethernet ،FDDI و 10. 802.


اهداف
شخصي كه به دريافت مدرك CCNP نايل مي‌شود از لحاظ رده شغلي در ميان تمام شغل‌هايي كه مربوط به مهندسي شبكه و خصوصاً نصب راه‌اندازي شبكه با استفاده از تجهيزات سيسكو مي‌شود، در رده دوم يعني پس از مدرك CCIE كه مربوط به مشاوران حرفه‌اي سيسكو است قرار مي‌گيرد. اين بدين معني است كه شخص دارندهCCNP مي‌تواند اولاً فاصله مقام خود را با ارشد‌ترين سطح كارشناسي شبكه به يك قدم برساند. كارشناس شبكه با ارتقاي مدرك خود از CCNA به CCNP نه تنها تسلط خود بر مباحث مربوط به شبكه‌هاي LAN و Dial up را افزايش مي‌دهد بلكه از محدوده شبكه‌هاي محلي با كاربرد كوچك خارج شده و توانايي خود را در راه‌اندازي شبكه‌هاي WAN تثبيت مي‌كند.
براي كسب مدرك CCNP شركت در 4 دوره آموزشي و گذراندن موفقيت‌آميز آزمون‌هاي هر كدام از آن‌ها الزامي است. اين دوره عبارتند از:


1- ساخت شبكه‌هاي عادي سيسكو (BSCI)
در اين دوره، نحوه اتصال و استفاده از روترهاي سيسكو در شبكه‌هاي LAN و WAN براي سايت‌هاي متوسط تا بزرگ آموزش داده مي‌شود. در اين دوره مباحث جامعي در زمينه پروتكل‌هاي EIGRP ،BGP ،EGP ،OSPF و ISIS مطرح شده و داوطلبان با دو نوع پروتكل مسيريابي به نام‌هاي Distance Vector و Link State آشنا شوند. با اتمام اين دوره، داوطلب مي‌تواند سرويس‌هاي IOS مناسب يك روتر سيسكو را انتخاب و راه‌اندازي نمايد.

2- ساخت شبكه‌هاي چند لايه سيسكو (BCMSN)
در اين دوره، نحوه ايجاد يك فضاي شبكه براساس فناوري سوئيچينگ چند‌لايه در سرعت‌هاي بالاي اترنت به مديران شبكه‌ها آموزش داده مي‌شود. اين دوره شامل مفاهيم مسيريابي و سوئيچينگ و فناوري‌هاي لايه دو و سه است. داوطلبان پس از طي اين دوره قادر خواهند بود يك فضاي سوئيچينگ چند لايه را برپا ساخته و به كنترل ترافيك شبكه با استفاده از سيستم‌هاي احراز هويت لايه‌هاي مختلف بپردازند.

3- ساخت شبكه‌هاي راه‌دور (BCRAN)
در اين دوره، داوطلب چگونگي پيكربندي و عيب‌يابي شبكه‌هايي كه در جاهاي ديگر ايجاد شده و از طريق تكنولوژي راه‌دور (Remote) به سايت مركزي دسترسي دارند را فرا مي‌گيرد. همچنين حالت عكس اين عمل يعني دسترسي راه‌دور به سايت مركزي با مصرف كمترين پهناي‌باند نيز در اين دوره مورد بحث قرار مي‌گيرد. به طور كلي در BCRAN توجه ويژه‌اي به شبكه‌هاي WAN به عمل آمده و نحوه پيكربندي تجهيزات سيسكو و برقراري ارتباط بهينه بين سايت مركزي و ساير شعبات و مسايل مربوط به كيفيت سرويس (QOS) در يك شبكه WAN تشريح مي‌شود.
اين دوره به خصوص براي مديران شبكه‌ها كه مسؤول اجرا و عيب‌يابي Backbone يك شبكه WAN هستند از اهميت خاصي برخوردار است.

4- پشتيباني و رفع عيب شبكه (CIT)



در اين دوره، داوطلب چگونگي عيب‌يابي كامپيوترهاي‌ سرويس‌ گيرنده يا سرويس‌دهنده كه تحت پروتكل‌هاي مختلف به هم متصل گشته‌اند و از سوئيچ‌ها و روترهاي سيسكو استفاده مي‌كنند را فرا مي‌گيرد. بنابراين با گذراندن دوره مذكور، مي‌توان به تحليل و شناسايي مشكلات در محيط‌هاي Fast Ethrnet ،VLAN ،Frame Relay ،ISDN BRI و ... پرداخت و مشكلات پيچيده مربوط به سوئيچ‌ها و روترهاي سيسكو را حل كرد.

وضعيت درآمد
طبق آمار مجله Certification، ميانگين درآمد دارندگان مدرك CCNP در سال 2003 برابر 64 هزار دلار در سال بوده است كه در مقايسه با مدرك بنيادين و سطح مبتدي شبكه يعني +Network با 38 هزار دلار در سال و مدرك سيسكو سطح متوسط شبكه يعني CCNA با 48 هزاردلار در سال، از فاصله جالب توجهي برخوردار است. در اين آمار، مدرك مهندسي شبكه مايكروسافت درآمدي در حدود 43 هزاردلار در سال را از آن خود كرده است كه اين مسأله به نوعي بيانگر دشواري مراحل يادگيري و سطح بالاي مدرك CCNP است. همچنين طبق آمار ديگري كه از طرف موسسه آموزشي Cert City صورت گرفته است، دارندگان مدرك CCNP با حداقل 12 درصد افزايش حقوق يعني بيش از 6 هزار دلار نسبت به وضعيت قبلي خود با مدرك CCNA مواجه گشته‌اند.
همچنين آماري كه مجله TCPMag ارايه مي‌دهد حاكي از كاهش 7 درصدي تعداد دارندگان اين مدرك نسبت به سال قبل 2002 است. اما در همين مورد سايت Cert Mag اعلام كرده است كه ميانگين درآمد دارندگان مدرك CCNP برابر 69 هزاردلار در سال بوده است كه نسبت به مدرك CCNA از يك افزايش 10 هزاردلاري در سال حكايت مي‌كند

.....

مانطور که می‌دانيد شرکت Cisco بعنوان بزرگترين و معتبرترين شرکت در زمينه ساخت، طراحی و اجرای شبکه‌های کامپيوتری و تجهيزات آن در جهان شناخته شده است .
در کشور ما شرکتها و موسسات آموزشی متعددی نسبت به برگزاری اين دوره ها اقدام نموده اند، ولی به علت اينکه شرکت سيسکو در آمريکا قرار دارد و ما هم تحت تحريم قرار داريم، لذا هيچگونه مدرکی از طرف اين شرکت در داخل ايران صادر نمی گردد و دانش آموختگان بايستی پس از گذراندن اين دوره‌ها به يک کشور ديگر ( معمولا شهر دبی ) رفته و در امتحانات آنجا شرکت نموده و مدرک را در آن کشور اخذ نمايند.
می‌توان گفت اولين مدرک رسمی که از سوی شرکت به دانش آموختگان ارائه می‌شود، مدرک CCNA است. هرچند توصيه می‌شود قبل از گذراندن اين دوره بهتر است مدرک +Network يا ICND اخذ شود، ولی اجباری در گذراندن اين مدارک نيست .

- مدرک CCNA

CCNA مخفف کلمه Cisco Certified Network Associate است که به ‌معناي مدرکي است که دارنده آن را شرکت سيسکو به‌عنوان همکار شبکه قبول دارد! اين مدرک به کسانی تعلق می‌گيرد که پس از گذراندن آن توانائی نصب و راه اندازی و خطايابی صد Node در شبکه را داشته باشند. همچنين طی گذراندن اين مدرک فرد مورد نظر با پروتکلهای پايه شبکه مثل IP - IPX - VLAN - GRP آشنائی پيدا می‌کنند ولی نه بطور اخص و حرفه‌ای.


اما سرفصل های آموزشی :

الف) پروتکلهای WAN :
- تشريح عملکرد PPP و بسته‌بندی داده‌ها در روترهای سيسکو
- استفاده از دستورات مناسب جهت نا هنجاريهای شبکه
- تشريح مفاهيم پايه‌ای Frame Relay و ويژيگی‌های آن
- پيکربندی MAPها و LMIها و Subinerface هاست
- تبيين پروتکلهای ISDN و Working Group و Channels و نقاط ارتجاع
- تفاوت ميان سرويسهای مهم WAN مانند LAPB , Frame Relay , DDR , PPP ,HDLC , ISDN/LAPD
- پيکربندی ISDN BRI و مسيريابی DDR
- بررسی مدل مرجع OSI و ارتباطات بين لايه‌ها
- بررسی مدل OSI با TCP/IP
- استفاده از مدل OSI بعنوان خطاياب شبکه (Network Troubleshooting )
- تطابق تجهيزات شبکه با لايه‌های مربوط در OSI
- تشريح نحوه کارکرد لايه‌های شبکه و علت پديد آمدن آنها
- بررسی عملکرد DATA ENCAPSULATION
- بررسی سرويسهای شبکه‌ای ارتباط گرا و سرويسهای بدون ارتباط

ب) Bridging & Switching :
- مفهوم سوئيچينگ در شبکه‌های LAN
- َشرح عملکرد و فوايد VLAN
- بررسی نحوه عملکرد Spanning Tree Protocol روی سوئيچ‌ها
- طراحی و پيکربندی VLAN روی Switches
- طراحی و پيکربندی VTP و Trunking روی سوئيچ‌ها
- تفاوتهای Switches و Bridging
- نصب و پيکربندی يک سوئيچ
- بررسی نحوه کارکرد Spanning Tree Protocol روی سوئيچ‌ها

ج) Network Management و Support :
- بررسی حالتهای احراز هويت روی لينکهای PPP
- مديريت IOS و فايلهای پيکربندی ادوات سخت افزاري
- بارگزاری نرم‌افزار IOS از يک حافظه ROM يا TFTP Server يا Flash Memory
- پشتيبانی و بروزرسانی نرم افزار IOS
- استفاده از CDP برای تعيين همبندی شبکه
- LAN Troubleshooting
- Ethernet Collision ( امکان بروز تداخل در شبکه‌های اترنت )
- توضيح Half Duplex and Full Duplex in Ethernet Network
- تشريح عناصر يک روتر
- پيکربندی رمز عبور، Banner و Prompt و .... روی روتر
- پيکربندی ابتدائی روتر
- استفاده از راهنمای روتر
- استفاده از ICMP برای بررسی ارتباطات شبکه و رفع اشکالات احتمالی

د) پروتکلهای مسيريابی:
- شناخت کامل پروکلهای مسيريابی
- پيکربندی روتر برای ارتباطات VLAN
- پيکربندی آدرسهای IP و IP Troubleshooting
- بررسی عملکرد لايه انتقال و پروتکل TCP/IP و تعامل بين آنها
- تفاوت کلاسهای IP و مفهوم Subnetmask
و ...

- مدرک CCNP

CCNP مخفف عبارت Cisco Certified Network Professional است که معمولا افراد پس از گذراندن CCNA اقدام به گذراندن اين دوره CCNP می‌کنند. تفاوت عمده اين مدرک با CCNA اين است که فرد پس از گذراندن اين دوره توانائی شبکه‌بندی بين Nodeهای بيشتری ( از 100 نود تا 500 نود ) و افزوده شدن تعداد بيشتری پروتکلهای شبکه نظير PPP ,PSTN , ddr,x25 , isl ,isdn ,frame realy , ip , igrp , ipx, apple talk , rip,ip rip , vlsm , bgp , 802.10 , ospf , igrp دارد.


- ساير مدارک سيسکو

CCDA :
يکی ديگر از مدارک سيسکو که در ايران کمتر به آن توجه شده است، مدرک CCDA يا Cicso Certified Design Associate است. اين مدرک روی طراحی و مهندسی شبکه زوم نموده است.

CCDP :
مدرک CCDP يا Cicso Certified Design Professional يعنی طراح حرفه‌ای شبکه مورد تائيد سيسکو.

CCIE :
بعد از گذراندن CCDP، شما می‌توانيد مدرک CCIE را نيز اخذ کنيد. تفاوت اخذ اين مدرک با بقيه مدارک شرکت سيسکو در نحوه برگزاری آزمون آن می‌باشد، چون اين مدرک بصورت عملی و در لابراتوار برگزار می‌شود.

CCIP :
شرکت Cisco جديدا اقدام به برگزاری دوره CCIP نموده است که در آن بصورت محض روی مباحث IP , DSL پرداخته می‌شود.

• نصب ، پيكربندی و مديريت شبكه های محلی ( LAN ) و شبكه های گسترده ( WAN )
• آشنائی و قابليت پيكربندی پروتكل IP ( برگرفته از Internet Protocol )
• آشنائی و قابليت پيكربندی پروتكل IGRP ( برگرفته از Interior Gateway Routing Protocol )
• آشنائی و قابليت پيكربندی پروتكل EIGRP ( برگرفته از Enhanced IGRP )
• آشنائی و قابليت پيكربندی پروتكل OSPF ( برگرفته از Open Shortest Path First )
• آشنائی و قابليت پيكربندی پروتكل PPP ( برگرفته از Point-to-Point Protocol )
• آشنائی و قابليت پيكربندی ISDN ( برگرفته از Integrated Services Digital Network )
• آشنائی و قابليت پيكربندی پروتكل Frame Relay
• آشنائی و قابليت پيكربندی پروتكل RIP ( برگرفته از Routing Information Protocol )
• آشنائی و پيكربندی شبكه های محلی مجازی VLAN ( برگرفته از virtual LANs )
• آشنائی با مفاهيم اساسی اترنت
• آشنائی و پيكربندی ليست های دستيابی
• نصب و پيكربندی يك شبكه
• بهينه سازی WANs به كمك راه حل های مبتنی بر اينترنت با استفاده از ويژگی هائی نظير فيلترينگ و ليست های دستيابی و DDR ( برگرفته از dial-on-demand routing ) به منظور كاهش پهنای باند و هزينه WAN

• 640-811 ICND ( Interconnecting Cisco Networking Devices )
• 640-821 INTRO

• آزمون CCNA شامل 50 سوال ( و شايد هم بيشتر ) است كه می بايست در مدت زمان 90 دقيقه به آنها پاسخ داده شود ( اين احتمال وجود دارد كه زمان فوق كمتر هم در نظر گرفته شود ) . توجه داشته باشيد كه اعداد اشاره شده ممكن است تغيير يابد و هر آزمون شرايط مختص به خود را داشته باشد . برای موفقيت در آزمون می بايست به 85 درصد سوالات پاسخ صحيح داده شود ( كسب حداقل نمره 85 ) .
• پاسخ برخی سوالات ( خصوصا" سوالات چند گزينه ای در رابطه با گرامر دستورات ) ، ممكن است در اولين مرحله مشابه و يكسان بنظر آيد . بديهی است كه در زمان پاسخ به سوالات ، می بايست هم صورت مسئله و هم پاسخ های مربوطه به دقت مطالعه گردند.
• توجه داشته باشيد كه پاسخ صحيح ، پاسخ مورد نظر شركت سيسكو می باشد . در برخی موارد ممكن است بيش از يك پاسخ مناسب برای يك سوال خاص مطرح شده باشد ولی گزينه صحيح ، پاسخی است كه سيسكو آن را توصيه نموده است .
• در صورتی كه برخی سوالات دارای بيش از يك پاسخ صحيح باشند ، همواره در متن سوال به اين موضوع اشاره می گردد.

• سوالات چند گزينه ای كه صرفا" يك پاسخ درست دارند .
• سوالات چندگزينه ای كه دارای چندين پاسخ درست می باشند .
• سوالاتی كه به صورت Drag -Drop می باشند .
• تكميل بخش خالی يك عبارت
• شبيه سازی روتر

• حضور به موقع در مركز آزمون ( مطالعه و پاسخ به سوالات بدون نگرانی و استرس )
• مطالعه دقيق سوالات
• آشنائی دقيق به آنچه كه در صورت مسئله طرح شده است ( قبل از بررسی گزينه های انتخابی )
• در زمان پاسخ به سوالات چند گزينه ای كه در رابطه با پاسخ صحيح آنها اطمينان نداريد ، از فرآيند حدف تدريجی پاسخ هائی كه نادرست بودن آنها كاملا" مشهود است ، استفاده نمائيد . سياست فوق به شما كمك می كند حتی در صورت انتخاب حدسی يك گزينه ، احتمال درست بودن آن افزايش يابد .
• بررسی پاسخ قبل از فشردن دكمه Next ( بررسی پاسخ در زمانی كه امكان انجام اين كار وجود دارد )

• طراحی يك شبكه LAN ساده با استفاده از فناوری سيسكو
• طراحی يك مدل آدرس دهی IP منطبق بر طراحی شبكه
• انتخاب يك پروتكل روتينگ مناسب
• طراحی يك ارتباط بين شبكه ای ساده با استفاده از فناوری سيسكو
• پياده سازی يك ليست دستيابی منطبق بر نياز كاربران
• انتخاب سرويس های WAN منطبق بر نياز مشتريان

• پيكربندی پروتكل های روتينگ
• پيكربندی آدرس های IP ، آدرس های gateway و subnet mask بر روی روتر و هاست ها
• پيكربندی يك روتر به منظور انجام فعاليت های اضافه مديريتی
• پيكربندی يك سوئيچ با استفاده از VLAN و ارتباط داخلی بين سوئيچ ها

• سفارشی نمودن پيكربندی يك سوئيچ منطبق بر نياز های موجود
• مديريت فايل های پيكربندی دستگاه ها و image سيستم
• انجام يك پيكربندی اوليه بر روی روتر
• انجام يك پيكربندی اوليه بر روی سوئيچ
• پياده سازی اوليه پروتكل های WAN

• بكارگيری مدل مرجع OSI به عنوان يك راهنما برای اشكال زدائی شبكه
• اشكال زدائی يك شبكه محلی و VLAN
• اشكال زدائی پروتكل های روتينگ
• اشكال زدائی آدرس دهی IP و پيكربندی هاست
• اشكال زدائی دستگاه های شبكه ای
• اشكال زدائی يك ليست دستيابی
• اشكال زدائی اوليه شبكه های WAN

• تشريح ارتباطات شبكه با استفاده از مدل های لايه ای
• تشريح فرآيند Spanning Tree
• مقايسه و تبين خصايص كليدی يك محيط شبكه ای LAN
• بررسی خصايص پروتكل های روتينگ
• بررسی فرآيند ارتباطی TCP/IP و پروتكل های مرتبط به آن
• تشريح عناصر موجود در يك شبكه
• نقش قوانين به منظور كنترل بسته های اطلاعاتی
• بررسی خصايص كليدی شبكه های